Rekabet Uyum Programları
Compliance programları, etik kurallar, çalışan eğitimi ve riskli uygulamaların önlenmesine yönelik iç prosedürler.
Faaliyet Alanı
Rekabet Hukuku
Rekabet kuralları, ticari davranışlar ve uyum süreçlerinde danışmanlık.
Literal Hukuk Yaklaşımı
Rekabet Hukuku alanında çalışma anlayışımız
Rekabet hukuku, piyasada faaliyet gösteren teşebbüsler arasında serbest ve adil rekabetin korunmasını sağlamayı amaçlayan; yatay ve dikey anlaşmaların, hakim durumun kötüye kullanılmasının ve rekabeti bozucu birleşmelerin denetlenmesini düzenleyen kamu nitelikli bir hukuk dalıdır. Hem makro düzeyde piyasa düzeni hem de mikro düzeyde teşebbüslerin günlük ticari kararları üzerinde belirleyici etki yapar.
Türk rekabet hukukunun temelini 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun oluşturur. Bunun yanında 2010/4 sayılı Birleşme ve Devralmalarda Bildirim Tebliği, çeşitli grup muafiyet tebliğleri (dikey, motorlu taşıt, teknoloji transferi, AR-GE vb.), pişmanlık (leniency) programı yönetmeliği ve uzlaşma yönetmeliği detay düzenlemeleri belirler. Avrupa Birliği rekabet hukukuna uyum çerçevesinde içtihatlar yakından takip edilir.
Literal Hukuk olarak rekabet hukuku dosyalarında önleyici hukuk yaklaşımını ön plana koyarız. Şirketlerin dağıtım sözleşmeleri, fiyatlandırma stratejileri, münhasırlık şartları ve rakiplerle bilgi paylaşımı uygulamaları, soruşturma ve cezaya yol açmadan önce rekabet hukuku perspektifinden gözden geçirilir. Compliance (uyum) programları ile çalışanların farkındalığı artırılır ve risk azaltılır.
Rekabet Kurulu soruşturmalarında savunma süreci hem teknik ekonomik analiz hem de hukuki argümantasyon gerektirir. Pazar tanımı, pazar payı hesaplamaları, etki teorisi ve etkinlik savunmaları titizlikle hazırlanır. Pişmanlık programı, idari para cezasında indirim veya bağışıklık sağlayan stratejik bir araçtır; başvurunun zamanlaması ve içeriği belirleyici önem taşır.
Hizmet Kapsamı
Rekabet Hukuku kapsamında sunulan hizmetler
Rekabet Hukuku alanında dosya bazında değişen ihtiyaçlara göre farklı hukuki destek başlıkları sunulmaktadır. Aşağıda büromuzun bu alanda yürüttüğü temel hizmet kalemleri yer almaktadır.
Rekabet Kurulu Soruşturmaları
Önaraştırma, soruşturma ve uzlaşma süreçlerinde savunma; yerinde inceleme (dawn raid) sırasında temsil.
Birleşme ve Devralma Bildirimleri
Eşik değerlerin aşılması halinde Rekabet Kurulu’na zorunlu bildirim ve izin süreçlerinin yürütülmesi.
Yatay ve Dikey Anlaşmaların İncelenmesi
Rakipler arası anlaşmalar (yatay) ve tedarik zinciri sözleşmelerinin (dikey) rekabet hukuku açısından değerlendirilmesi.
Hakim Durum Savunması
Hakim durumun kötüye kullanılması iddialarında (yıkıcı fiyatlandırma, ayrımcılık, sömürücü uygulamalar) savunma.
Rekabet Yasağı Sözleşmeleri
İş-işveren ve ticari ilişkilerde rekabet yasağı sözleşmelerinin TBK ve TTK çerçevesinde hazırlanması.
Muafiyet ve Menfi Tespit
Bireysel muafiyet başvuruları, grup muafiyetinden yararlanma değerlendirmesi ve menfi tespit talepleri.
İdari Para Cezalarına İtiraz
Rekabet Kurulu kararlarına karşı Danıştay nezdinde iptal davası ve yürütmeyi durdurma talepleri.
Pişmanlık Programı (Leniency)
Kartel veya rekabeti sınırlayıcı uygulamada yer almış teşebbüsler için pişmanlık başvurularının yapılması.
Distribütörlük ve Bayilik Sözleşmeleri
Münhasırlık, asgari fiyat, satış bölgesi gibi hükümlerin dikey grup muafiyetine uygunluğu denetimi.
Pazar Tanımlama ve Etki Analizi
Ürün ve coğrafi pazar tanımı, pazar payı analizi, ekonomik etki teorileri ve hipotetik tekel testi.
Rekabet İhlalleri Tazminat Davaları
Rekabet ihlali nedeniyle zarara uğrayan kişilerin üç kat tazminat hakkı kapsamında özel hukuk davaları (4054 m. 58).
Süreç İşleyişi
Dosyanın aşama aşama takip edilmesi
Her ceza dosyası kendine özgü koşullara sahip olsa da Literal Hukuk olarak izlediğimiz genel dosya akışı aşağıdaki adımlarla özetlenebilir. Süreç, müvekkilin düzenli bilgilendirilmesi prensibiyle yürütülür.
- 01
Risk Analizi ve Compliance
Şirketin sözleşme ve uygulamaları rekabet hukuku açısından gözden geçirilir; uyum programı önerileri geliştirilir.
- 02
Bildirim veya İzin Başvurusu
Eşik değerleri aşan birleşme veya muafiyet talepleri için bildirim hazırlanır; ön bilgilendirme süreci yönetilir.
- 03
Soruşturma Savunması
İlk yazılı savunma, sözlü savunma toplantısı, dosya inceleme ve karşı tarafa yanıt hazırlığı titizlikle yürütülür.
- 04
Uzlaşma veya Karar
Soruşturma sırasında uzlaşma yolu değerlendirilir; aksi halde Rekabet Kurulu kararı beklenir.
- 05
Yargı Süreci
Aleyhe karara karşı Danıştay’da iptal davası ve yürütmeyi durdurma talebi ile süreç sürdürülür.
İlgili Mevzuat
Süreçlere temel oluşturan başlıca mevzuat
Rekabet Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklar, aşağıda yer alan kanun ve düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Her dosyada güncel mevzuat takibi yapılarak işlemlerin yürürlükteki düzenlemelere uygunluğu denetlenir.
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
- 2010/4 sayılı Birleşme ve Devralmalarda Bildirim Tebliği
- 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
- Pişmanlık ve Uzlaşma Yönetmelikleri
- AB İşleyişi Hakkında Antlaşma (TFEU) m. 101 ve 102 (Uyum)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olaya ilişkin değerlendirme için uzman desteği alınması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Rekabet Hukuku hakkında en çok merak edilenler
Birleşme bildirimi hangi durumlarda zorunlu?
2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca işlem taraflarının Türkiye cirolarının toplamının belirli eşik değerleri aşması halinde Rekabet Kurulu’na bildirim zorunludur. Eşik değerler her yıl yeniden değerlendirme oranı uygulanarak güncellenir. Bildirim yapılmaksızın gerçekleştirilen birleşme işlemleri hukuken geçersiz sayılır ve idari para cezasına yol açar; bu nedenle eşik kontrolü her birleşme öncesinde titizlikle yapılmalıdır.
Rekabet ihlali idari para cezası nasıl hesaplanır?
4054 sayılı Kanun m. 16 uyarınca, rekabet ihlallerinde teşebbüsün yıllık gayri safi gelirleri esas alınarak %10’a kadar idari para cezası kesilebilir. Cezanın belirlenmesinde ihlalin niteliği, süresi, etkisi, teşebbüsün pazar gücü, ihlalin tekerrür edip etmediği gibi unsurlar değerlendirilir. Pişmanlık programı kapsamında başvuranlar için kayda değer indirimler veya tam bağışıklık mümkündür.
Rekabet Kurulu kararına nasıl itiraz edilir?
Rekabet Kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Danıştay’da iptal davası açılabilir (4054 m. 55). Yürütmeyi durdurma talebi, idari para cezasının tahsilini geçici olarak engelleyebilir. Danıştay kararı sonrası temyiz hakkı saklıdır. Dava süreçleri ortalama 2-4 yıl sürebilmektedir; bu nedenle delillerin titizlikle hazırlanması ve hukuki argümantasyonun güçlü olması gerekir.
Distribütörlük sözleşmesi rekabete aykırı mı?
Distribütörlük sözleşmeleri başlı başına rekabete aykırı değildir; ancak içerdiği bazı hükümler (münhasırlık, asgari fiyat dayatması, satış bölgesi kısıtlaması, müşteri kısıtlaması) rekabet kurallarına aykırılık oluşturabilir. 2002/2 sayılı Dikey Grup Muafiyeti Tebliği, belirli koşullarda bu sözleşmelere muafiyet sağlar. Sözleşmedeki hükümlerin tebliğe uygunluğunun düzenli olarak gözden geçirilmesi önemlidir.
Pişmanlık (leniency) programı nedir?
Pişmanlık programı, kartel veya rekabeti sınırlayıcı uygulamalara katılmış teşebbüslerin Rekabet Kurulu’na başvurarak bilgi vermesi karşılığında para cezasında indirim veya tam bağışıklık sağlayan bir sistemdir. İlk başvuran ve yeterli delil sunan teşebbüs, cezadan tamamen muaf tutulabilir; sonraki başvurucular sırasına göre %50’ye varan indirimden yararlanır. Başvurunun gizliliği titizlikle korunur ve zamanlama büyük önem taşır.