Kısa Dönem İkamet İzni
Turizm, ticaret, tedavi, eğitim ve diğer kısa süreli amaçlarla 1 yıla kadar verilen ikamet izni başvuruları.
İkamet, çalışma izni, vatandaşlık ve yabancılar hukukuna ilişkin başvurular.
Yabancılar ve vatandaşlık hukuku, yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’ye giriş, ikamet, çalışma ve vatandaşlık kazanmasına ilişkin tüm süreçleri kapsayan; idari hukukla yoğun bir kesişim içinde olan teknik bir hukuk dalıdır. Globalleşme, uluslararası göç hareketleri ve Türkiye’nin yatırım yoluyla vatandaşlık programı son yıllarda bu alanda uyuşmazlık sayısını belirgin biçimde artırmıştır.
Türk yabancılar hukukunun temelini 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 5718 sayılı MÖHUK oluşturur. Bunlara ek olarak Vatandaşlık Yönetmeliği, YUKK Uygulama Yönetmeliği ve Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği detay kuralları belirler. Göç İdaresi Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü temel idari muhataplardır.
Literal Hukuk olarak yabancılar hukuku dosyalarında öncelikle başvuru türünün doğru tespit edilmesini önemli bir adım olarak görürüz. Kısa dönem, uzun dönem, öğrenci, aile, insani veya çalışma amaçlı ikamet izinlerinin koşulları farklıdır. Türk vatandaşlığı bakımından da genel hükümlerle kazanım, evlilik yoluyla kazanım ve yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık birbirinden farklı belge ve süreçlere tabidir.
Sınır dışı (deport) kararları ve idari gözetim altına alma işlemleri yabancılar hukukunun en hassas alanlarındandır. Bu işlemlere karşı süresi içinde idare mahkemesine başvurulması, mahkeme kararı çıkıncaya kadar geçen süreçte hak kayıplarının önlenmesi açısından kritiktir. Uluslararası koruma (sığınma) başvuruları ise hem hukuki hem de insani boyutuyla bütüncül destek gerektirir.
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanında dosya bazında değişen ihtiyaçlara göre farklı hukuki destek başlıkları sunulmaktadır. Aşağıda büromuzun bu alanda yürüttüğü temel hizmet kalemleri yer almaktadır.
Turizm, ticaret, tedavi, eğitim ve diğer kısa süreli amaçlarla 1 yıla kadar verilen ikamet izni başvuruları.
Türkiye’de kesintisiz 8 yıl ikamet edenler için süresiz ikamet izni başvurusu ve şart denetimi.
Türk vatandaşı veya yasal ikamet izni sahibinin yabancı eşi ve çocukları için aile ikamet izni süreçleri.
Yükseköğretim öğrencileri ve insani gerekçelere dayalı (insani ikamet izni) ikamet izni başvuruları.
Yurt içi ve yurt dışı çalışma izni başvuruları, başvuru reddi halinde itiraz ve dava süreçleri (Türkiye İş Yeri kotası).
Serbest meslek erbabı ve şirket ortakları için bağımsız çalışma izni süreçleri ve istisnai çalışma izinleri.
Kesintisiz 5 yıl ikamet eden yabancılar için genel hükümlere göre Türk vatandaşlığı kazanma süreci.
5901 m. 12 ve uygulama yönetmeliği kapsamında yatırım (taşınmaz, mevduat, sermaye) yoluyla istisnai vatandaşlık.
Türk vatandaşı ile evli olup en az 3 yıldır birlikte yaşayan yabancıların vatandaşlık başvuruları.
Yabancı hakkında verilen sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde 7 gün içinde açılan iptal davaları.
6458 sayılı Kanun kapsamında mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü başvuruları ve red kararlarına itiraz.
Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanıma ve tenfizi, yabancılık unsurlu boşanma ve miras davaları.
Her ceza dosyası kendine özgü koşullara sahip olsa da Literal Hukuk olarak izlediğimiz genel dosya akışı aşağıdaki adımlarla özetlenebilir. Süreç, müvekkilin düzenli bilgilendirilmesi prensibiyle yürütülür.
Müvekkilin uyrukluğu, mevcut ikamet durumu, geçmiş başvuruları ve hedeflenen statü belirlenir; belge eksikleri tespit edilir.
E-İkamet veya ilgili idareye yapılacak başvurunun belgeleri, beyanları ve ekleri eksiksiz biçimde hazırlanır.
Göç İdaresi, ÇSGB veya Vatandaşlık Birimi nezdinde başvuru yapılır; randevu, mülakat ve evrak tamamlama süreçleri takip edilir.
Olumsuz karar verilmesi halinde idari yargıda iptal davası açılır; yürütmeyi durdurma talepleri öncelikli olarak sunulur.
Olumlu karar sonrası kimlik kartı çıkarılması, çalışma izni başlatma, vatandaşlık sicil işlemleri tamamlanır.
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklar, aşağıda yer alan kanun ve düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Her dosyada güncel mevzuat takibi yapılarak işlemlerin yürürlükteki düzenlemelere uygunluğu denetlenir.
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olaya ilişkin değerlendirme için uzman desteği alınması önerilir.
Yatırım yoluyla istisnai Türk vatandaşlığı kazanımı için belirlenen alternatif eşikler arasında en az 400.000 USD karşılığı taşınmaz satın alma (3 yıl satılmamak koşuluyla); 500.000 USD sabit sermaye yatırımı; 500.000 USD’nin Türk bankalarına 3 yıl süreyle yatırılması; en az 50 kişiye istihdam sağlanması gibi seçenekler yer alır. Eşikler ve döviz kurları zaman zaman güncellenir.
Türkiye’deki bir işyerinde çalışmak üzere yapılan çalışma izni başvuruları, kural olarak işveren tarafından e-Devlet üzerinden yapılır. Yurt dışında bulunan yabancılar, yabancıyı çalıştıracak işverenin başvurusunun yanı sıra bulundukları ülkedeki Türk dış temsilciliklerine çalışma vizesi başvurusunda da bulunmalıdır. Bağımsız çalışma izni için yabancı bizzat başvurabilir.
İkamet izni başvurusunun reddine veya iznin iptaline karşı, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Aynı zamanda yürütmeyi durdurma talebinde bulunularak, dava sürerken sınır dışı edilme ya da ülkeden çıkış zorunluluğu önlenebilir. Bazı durumlarda Göç İdaresi’ne idari itiraz da gündeme gelebilir.
Sınır dışı (deport) kararına karşı, kararın yabancıya tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (YUKK m. 53). Mahkeme bu davayı 15 gün içinde kesin olarak karara bağlar. Dava açma süresi içinde ve dava açıldıktan sonra yabancı sınır dışı edilemez; bu husus uluslararası koruma başvurusunda olduğu gibi geri göndermeme (non-refoulement) ilkesinin uygulamasıdır.
Vatandaşlık başvuruları, başvuru türüne ve eksik belge durumuna göre 6 ay ile 2 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık başvuruları, gerekli uygunluk belgesi ile birlikte sunulduğunda 3-6 ay gibi daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir. Genel hükümlere göre vatandaşlık başvurularında ise güvenlik soruşturması ve mülakat süreçleri toplam süreyi etkiler.