Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)
Sulh hukuk mahkemesi veya noterden mirasçılık belgesi çıkarılması; itirazlı durumlarda iptal süreçleri.
Miras paylaşımı, vasiyetname ve tereke süreçlerinde hukuki değerlendirme.
Miras hukuku, mirasbırakanın ölümüyle birlikte mal varlığının kimlere ve hangi oranda geçeceğini, mirasçıların hak ve borçlarını, vasiyetname ve miras sözleşmelerinin geçerlilik koşullarını düzenleyen; aile hukuku ile yoğun bir kesişim alanı bulunan temel bir hukuk dalıdır. Mirasın paylaşılması süreçleri çoğu zaman aile içi uyuşmazlıklara, taşınmaz davalarına ve uzun süren yargılamalara dönüşür.
Türk miras hukukunun temeli 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun üçüncü kitabında yer alır. Yasal mirasçılık, atanmış mirasçılık, saklı paylı mirasçılar, tenkis hakkı, miras sözleşmeleri, vasiyetname türleri, mirasın reddi ve tereke süreçleri bu kitapta düzenlenir. Yabancılık unsurlu miras uyuşmazlıklarında 5718 sayılı MÖHUK, gayrimenkul mirasında ise 2644 sayılı Tapu Kanunu ve KMK devreye girer.
Literal Hukuk olarak miras dosyalarında öncelikle mirasbırakanın ölüm tarihindeki mal varlığını ve mirasçılık durumunu eksiksiz biçimde tespit ederiz. Tereke tespiti davası açılarak banka hesapları, taşınmazlar, şirket payları, alacaklar ve borçlar belirlenir. Saklı paylı mirasçıların paylarına müdahale eden işlemler titizlikle değerlendirilir; tenkis davası, muris muvazaası davası veya vasiyetnamenin iptali davası gibi yolların hangisinin uygulanacağı dosya bazında belirlenir.
Mirasın reddi ve borca batık tereke süreçleri, mirasbırakanın borçlarının mirasçılara geçmesini önlemek bakımından kritik önem taşır. Üç aylık ret süresinin kaçırılması mirasçıyı borçlardan sorumlu kılabilir. Yabancılık unsurlu miras uyuşmazlıklarında ise hangi ülke hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin belirlenmesi ve yabancı kararların tanınması süreçleri ayrı bir uzmanlık alanı oluşturur.
Miras Hukuku alanında dosya bazında değişen ihtiyaçlara göre farklı hukuki destek başlıkları sunulmaktadır. Aşağıda büromuzun bu alanda yürüttüğü temel hizmet kalemleri yer almaktadır.
Sulh hukuk mahkemesi veya noterden mirasçılık belgesi çıkarılması; itirazlı durumlarda iptal süreçleri.
Mirasbırakanın ölüm tarihindeki tüm aktif ve pasif malvarlığının tespiti ve resmi defter tutulması.
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamayan paylaştırma süreçlerinde aynen veya satış suretiyle taksim davaları.
Mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların paylarına tecavüz eden sağlararası veya ölüme bağlı tasarruflarının indirilmesi davaları.
Mirasbırakanın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşte satış işlemlerinin iptali ve tapu iptal-tescili.
Resmi, el yazılı veya sözlü vasiyetnamelerin açılması, tenfizi ve atanmış mirasçılara mirasın geçirilmesi.
Şekil eksikliği, ehliyetsizlik, hile, korkutma veya hata nedeniyle vasiyetnamenin iptali davalarının takibi.
Mirasbırakanın saklı paylı mirasçıyı belirli sebeplerle mirastan çıkarması veya ıskat kararının iptali süreçleri.
Mirasçının ölüm tarihinden itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddetmesi süreçleri.
Mirasbırakanın borçları malvarlığını aşıyorsa terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi süreçleri.
Altsoy, eş ve anne-baba gibi saklı paylı mirasçıların yasal asgari miras hakkının korunması davaları.
Yurt dışında bulunan tereke unsurları, yabancı vatandaşların Türkiye’deki mirasları ve milletlerarası miras davaları.
Her ceza dosyası kendine özgü koşullara sahip olsa da Literal Hukuk olarak izlediğimiz genel dosya akışı aşağıdaki adımlarla özetlenebilir. Süreç, müvekkilin düzenli bilgilendirilmesi prensibiyle yürütülür.
Veraset ilamı çıkarılır; mirasbırakanın banka, tapu, SGK, vergi ve şirket kayıtları araştırılarak tereke tespit edilir.
Yasal pay, saklı pay, tasarruf nisabı hesaplanır; tenkis, muris muvazaası veya vasiyetname iptali gibi yollar değerlendirilir.
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanırsa paylaşım sözleşmesi düzenlenir; aksi halde uygun dava türü açılır.
Gayrimenkul değerleme, banka hesap incelemesi, tanık beyanları ve sağlık raporları üzerinden yargılama yürütülür.
Kesinleşen karar tapuya tescil ettirilir, banka hesaplarından paylaşım yapılır; gerekirse icra takibi başlatılır.
Miras Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklar, aşağıda yer alan kanun ve düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Her dosyada güncel mevzuat takibi yapılarak işlemlerin yürürlükteki düzenlemelere uygunluğu denetlenir.
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olaya ilişkin değerlendirme için uzman desteği alınması önerilir.
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), sulh hukuk mahkemelerinden veya noterlerden alınabilir. Mirasçılar arasında nüfus kayıtları üzerinden tespit edilebilen durumlarda noterden çıkarılması daha hızlıdır. Mirasçılar arasında tartışmalı bir durum varsa, yabancılık unsuru bulunuyorsa veya nüfus kayıtlarında eksiklik söz konusuysa mirasçılık belgesinin sulh hukuk mahkemesinden alınması gerekir.
Türk Medeni Kanunu m. 506 uyarınca saklı paylı mirasçılar; mirasbırakanın altsoyu (çocuklar, torunlar), anne ve babası ile sağ kalan eşidir. Saklı pay oranları mirasçının yakınlık derecesine göre değişir: altsoy için yasal payın yarısı, anne-baba için yasal payın dörtte biri, eşin saklı payı ise birlikte bulunduğu mirasçı grubuna göre belirlenir. Kardeşlerin saklı payı 2007 değişikliği ile kaldırılmıştır.
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları, ayni hak davası niteliğinde olduğundan zamanaşımına tabi değildir; ancak Yargıtay’ın bazı kararları zamanaşımı veya hak düşürücü süre olmaksızın bu davaların açılabileceğini vurgulamıştır. Yine de delillerin korunması ve şahit beyanlarının değerlendirilmesi için mümkün olan en kısa sürede dava açılması tavsiye edilir.
Mirasın gerçek reddi için mirasçının, mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine yazılı veya sözlü beyanda bulunması gerekir (TMK m. 605). Süre içinde reddedilmeyen miras, kabul edilmiş sayılır. Mirasbırakanın ölüm tarihindeki borçları malvarlığını açıkça aşıyorsa, ret edilmiş sayılır ancak bunun tespiti dava ile yapılır.
Yabancılık unsurlu miras uyuşmazlıklarında 5718 sayılı MÖHUK uygulanır. Mirasbırakanın menkul mallarına son yerleşim yeri hukuku, taşınmaz mallarına ise taşınmazın bulunduğu ülke hukuku uygulanır (lex rei sitae). Yurt dışındaki banka hesabı, gayrimenkul ve hisse senetleri için ilgili ülkenin yetkili mercilerinden mirasçılık belgesi (legalize edilmiş tercümeleriyle) sunularak işlem yapılması gerekir.