İşe İade Davaları
Geçersiz fesih nedeniyle açılan işe iade davaları, dava açma süresi ve arabuluculuk süreçleri (4857 m. 18-21).
Faaliyet Alanı
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
İşçi, işveren ve sosyal güvenlik ilişkilerinde dava ve danışmanlık desteği.
Literal Hukuk Yaklaşımı
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanında çalışma anlayışımız
İş ve sosyal güvenlik hukuku, çalışan ile işveren arasındaki bağımlılık ilişkisinden doğan hak ve yükümlülükleri düzenleyen; aynı zamanda kamusal nitelik taşıyan sosyal güvenlik sisteminin bireysel uyuşmazlık boyutunu kapsayan geniş bir hukuk alanıdır. İş ilişkisinin kurulması, sürdürülmesi ve sona ermesi her aşamada farklı usul kurallarına tabidir.
Türk iş hukukunun temelini 4857 sayılı İş Kanunu oluşturur. Bunun yanında 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 5510 sayılı SS ve GSS Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu gibi özel düzenlemeler farklı çalışan gruplarına özgü kuralları belirler. 2018’den bu yana iş davalarında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk uygulaması yürürlüktedir.
Literal Hukuk olarak iş hukuku dosyalarını hem işçi hem de işveren perspektifinden ele alırız. İşveren tarafında iş sözleşmesi tipleri, performans değerlendirme, disiplin yönetmeliği ve fesih süreçlerinin mevzuata uygun yürütülmesi; işçi tarafında ise hak kayıplarının önüne geçilmesi için süreç içi delillendirme önem taşır. İşçilik alacaklarının hesaplanmasında SGK kayıtları, banka dekontları, mesai çizelgeleri ve tanık beyanları titizlikle değerlendirilir.
İş kazaları ve meslek hastalıklarında işverenin kusur sorumluluğu, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığı temel inceleme noktasıdır. Hizmet tespit davaları, SGK’nın eksik bildirimi tespit edilen dönemler için kritik öneme sahiptir. Mobbing iddialarında ise davranışların sistematik niteliği, süresi ve ispat yükü dosyanın kaderini belirler. Tüm bu süreçler özünde sosyal hukuk devleti ilkesini hayata geçiren kurallarla şekillenir.
Hizmet Kapsamı
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamında sunulan hizmetler
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanında dosya bazında değişen ihtiyaçlara göre farklı hukuki destek başlıkları sunulmaktadır. Aşağıda büromuzun bu alanda yürüttüğü temel hizmet kalemleri yer almaktadır.
Kıdem ve İhbar Tazminatı Davaları
Haklı ya da geçerli nedenle fesih hallerinde tazminat hesabı, bordro ve maaş analizi, alacağın tahsili.
Fazla Mesai ve Hafta Tatili Alacakları
Fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları için ücret hesaplaması ve takdiri indirim uygulamaları.
Yıllık İzin Ücreti Alacakları
Çalışırken kullandırılmayan ve sözleşme sona erdikten sonra ödenmeyen yıllık ücretli izin alacaklarının tahsili.
Sendikal Tazminat Davaları
6356 sayılı Kanun kapsamında sendika üyeliği ve sendikal faaliyet nedeniyle fesihte tazminat talepleri.
Mobbing ve Manevi Tazminat
Sistematik psikolojik taciz nedeniyle manevi tazminat ve haklı nedenle fesih süreçlerinde ispat stratejisi.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İşverenin kusur sorumluluğuna dayalı maddi-manevi tazminat, sürekli iş göremezlik ve SGK rücu davalarında temsil.
İşveren Tarafında Danışmanlık
İş sözleşmesi, gizlilik, rekabet yasağı, performans yönetimi, disiplin yönetmeliği ve fesih süreçlerinin hukuki tasarımı.
Hizmet Tespit Davaları
SGK’ya bildirilmeyen veya eksik bildirilen çalışma dönemlerinin tespiti için iş mahkemesinde açılan davalar.
Emeklilik ve Yaşlılık Aylığı Uyuşmazlıkları
Yaşlılık, malullük, ölüm aylığı ve toptan ödeme talepleri ile SGK ret kararlarına karşı dava süreçleri.
Zorunlu Arabuluculuk Süreçleri
7036 sayılı Kanun kapsamında işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava şartı olan arabuluculukta vekillik.
Toplu İş Hukuku ve Grev
Toplu iş sözleşmesi müzakereleri, grev ve lokavt süreçleri, yetki tespiti ve uyuşmazlık çözümünde danışmanlık.
Süreç İşleyişi
Dosyanın aşama aşama takip edilmesi
Her ceza dosyası kendine özgü koşullara sahip olsa da Literal Hukuk olarak izlediğimiz genel dosya akışı aşağıdaki adımlarla özetlenebilir. Süreç, müvekkilin düzenli bilgilendirilmesi prensibiyle yürütülür.
- 01
Hizmet Akdi ve Belge İncelemesi
İş sözleşmesi, bordrolar, SGK kayıtları, izin formları, performans değerlendirmeleri ve fesih bildirimi incelenir.
- 02
Hak ve Alacakların Hesaplanması
Brüt-net ücret, kıdem süresi, fazla mesai, hafta tatili, izin ücreti ve ihbar süresi titiz biçimde hesaplanır.
- 03
Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu
İş davaları öncesi 7036 sayılı Kanun gereği arabulucuya başvuru yapılır; uzlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi düzenlenir.
- 04
Dava ve Yargılama
Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır; bilirkişi raporu, tanık beyanları ve emsal kararlarla süreç sürdürülür.
- 05
Karar ve İcra Süreci
Lehe karar sonrası işveren aleyhine icra takibi başlatılır; istinaf-temyiz aşamasında savunma yapılır.
İlgili Mevzuat
Süreçlere temel oluşturan başlıca mevzuat
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklar, aşağıda yer alan kanun ve düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Her dosyada güncel mevzuat takibi yapılarak işlemlerin yürürlükteki düzenlemelere uygunluğu denetlenir.
- 4857 sayılı İş Kanunu
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler)
Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olaya ilişkin değerlendirme için uzman desteği alınması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku hakkında en çok merak edilenler
İşe iade davası ne kadar sürede açılır?
İş Kanunu m. 20 uyarınca işe iade davası için işçinin fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması zorunludur. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup süresinde başvurulmaması halinde işe iade hakkı sona erer.
Kıdem tazminatına hangi haller dahil edilir?
İşçinin son brüt ücreti üzerinden her bir tam yıl için 30 günlük ücreti kıdem tazminatı olarak hesaplanır. Hesaplamaya esas ücrete; ikramiye, prim, yakacak ve gıda yardımı, yol parası, eğitim yardımı gibi süreklilik arz eden tüm sosyal yardımlar dahil edilir. Ancak yıllık 7.638,96 TL (2024) gibi belirli sınırlardaki kıdem tazminatı tavanı esas alınır; tavanı aşan kısımlar gelir vergisinden muaf değildir.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve normal ücretin %50 fazlasıyla ödenir. İspat yükü işçi üzerindedir; ancak işyerinde bordro imzalanmıyorsa tanık delili ile ispat mümkündür. Yargıtay uygulamasında düzenli ve sürekli fazla mesai yapan işçilerin alacaklarından, tanık beyanına dayalı hesaplamalarda %25-30 oranında takdiri indirim uygulanmaktadır.
İş kazasında işveren mi sigorta mı sorumlu?
İş kazasında işveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Önlemlerin eksik veya hatalı alınması halinde işverenin kusur sorumluluğu doğar ve maddi-manevi tazminat davalarına muhatap olur. SGK ise işçiye geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri öder; sonrasında işverenin kusuru oranında rücu davası açabilir. Üçüncü kişinin de kusuru varsa sigortacı veya sorumlu kişiden de talepte bulunulabilir.
Mobbing nasıl ispatlanır?
Mobbing iddialarında ispat yükü davacı işçidedir; ancak Yargıtay yerleşik kararlarıyla mobbing ispatında ispat ölçüsünün düşürülmesi gerektiğini vurgular. Sistematik, süreklilik arz eden ve kişiliği zedeleyici davranışların varlığı; e-posta yazışmaları, tanık beyanları, sağlık raporları (özellikle psikiyatrik), şikayet dilekçeleri ve performans değerlendirme tutanakları ile ortaya konabilir. Mobbing hem haklı fesih hem de manevi tazminat sebebi sayılır.